Amarantus i jego detoksykujący SKWALEN

24 października 2016

Amarantus jest zaliczany do tzw. pseudozbóż , uprawiano go około kilka tysięcy lat przed naszą erą na obszarach obu Ameryk. W Azji południowo-wschodniej uprawiany był jako warzywo. Charakteryzuje się dużą ilością składników odżywczych w tym bioaktywnych, które regulują wiele procesów fizjologicznych w naszym organizmie. Dzięki wysokiej zawartość błonnika w ziarnie amarantusa, korzystnie wpływa na procesy trawienne.

Według Codex Alimentarius amarantus może być stosowany w diecie bezglutenowej ( celiakia), ponieważ zawiera dopuszczalną ilość białek glutenu (>20 parts per million/100g) . Dodatkowo ziarno amarantusa charakteryzuje się niskim indeksem glikemicznym co umożliwia zastosowanie go w diecie cukrzycowej.
Olej z szarłatu znajduje zastosowanie w leczeniu osób z chorobą wieńcową i nadciśnieniem. Ponad to wykazuje on również właściwości przeciwnowotworowe, a dzięki dużej zawartości m. im. żelaza, kwasu foliowego, wit. B12, B6, wit. C , z powodzeniem stosowany jest w leczeniu i profilaktyce niedokrwistości.

img

Najcenniejszym składnikiem wytłaczanym z ziaren amarantusa jest skwalen. Nazwa skwalen pochodzi od łacińskiej nazwy rekina Squalus. Największe zasoby skwalenu wykryto w wątrobach niektórych rekinów np. błękitnych (do 70% w tłuszczu).W związku z tym są one głównym źródłem pozyskiwania tej substancji. Skwalen przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka, w 100 gramach skóry (tłuszczu) człowieka znajduje się około 30mg skwalen.
Skwalen w żywności występuje właściwie we wszystkich olejach roślinnych. Są to bardzo małe ilości w porównaniu z olejem z wątroby rekina. W amarantusie substancja ta znajduje się w ilości około 6%. Biorąc pod uwagę zawartość skwalenu w innych olejach jak np. oliwa z oliwek która stanowi podstawę w diecie śródziemnomorskiej przyjętą jako prozdrowotną, ocenia się iż olej z amarantusa ma w składzie 10-krotnie większa zawartość tego związku.

Tabela 6. Występowanie skwalenu w żywności zawartość mg / 100 g

  • Olej z amarantusa 6300
  • Oliwa z oliwek 685,5
  • Nasiona amarantusa 590
  • Olej z kukurydzy 27,9
  • Ser parmezan 9,6
  • Masło 6,1
  • Flądra 5
  • Żółtko 4,7
  • Tuńczyk 3
  • Orzeszki ziemne 2,2
  • Nerki wołowe 1,9
  • Wątroba wołowa 1,9
  • Margaryna 1,7
  • Mięso z kurczaka 1,6

źródło: Piślewicz H., Co nieco o skwalenie , Przegląd piekarski i cukierniczy, luty 2006

Skwalen ma istotne znaczenie dla zdrowia człowieka. Wchodzi w skład naturalnej bariery, chroniąc skórę przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych (promieniowanie UV). Jest powszechnie stosowany w przemyśle farmaceutycznym, gdyż wchodzi w skład maści o działaniu: przeciwzapalnym, przeciwbólowym, antyalergicznym. Stosuje się go również na: obrzęki, antybakteryjnie, przeciwwirusowo, na wrzody oraz na naczynia krwionośne w celu ich wzmocnienia.
Wykazuje działanie: nawilżające, odżywiające, zmniejsza celulit i poprawia kondycję włosów.
Posiada właściwości antyoksydacyjne, jak również ma pozytywny wpływ na szpik kostny, nadnercza oraz węzły chłonne.
Ponad to wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn – niepolarnych ksenobiotyków, pestycydów, zwalcza działanie takich związków jak: strychnina, arszenik oraz dioksyny. Używany jest również jako antidotum, w celach leczniczych podaje się do 11gram skwalenu na dzień. Ponieważ toksyny łatwo się w nim rozpuszczają co umożliwia usuwanie ich z organizmu.
Produktem ubocznym syntezy skwalenu jest dehydroepianodosteron potocznie zwany jako DHEA „czynnik przedłużający młodość ” .
W badaniach przeprowadzonych na zwierzętach, wykazano, iż ma on ochronną rolę w rozwoju centralnego układu nerwowego, a szczególnie wzroku u płodów samic, którym aplikowano duże ilości alkoholu.
Oprócz tego wykazuje właściwości przeciwoksydacyjne. Stwierdzono również iż regularne spożywanie anmarantusa chroni przed zawałem serca, ponieważ blokuje mechanizm indukcji peroksydacji lipidów.

img

Dzienna podaż skwalenu w USA może wynosić od około 30 mg do 200 mg a nawet do 1000 mg u osób mieszkających w krajach śródziemnomorskich, które w diecie spożywają znaczące ilości oliwy z oliwek. Zaobserwowano korzystny wpływ na regulację poziomu cholesterolu, zwiększenie ilości pozytywnego HDL i redukuję poziom LDL-cholesterolu, stosując do 500mg/dzień.
W badaniach wykazano iż spożycie 900mg/dzień skwalenu, powoduje wzrost jego poziomu w surowicy 17-krotny. Z kolei przyjmowanie 860 mg skwalenu dziennie przez 20 tygodni u osób z hipercholesterolemią zaobserwowano znaczący spadek ogólnego cholesterolu o 17% , LDL-u o 22% i trójglicerydów o 5%, jak również wspomagało działanie statyn.

Minimalna dzienna dawka skwalenu wynosi 11mg/dzień.
Dawki od 2000 – 5000 mg skwalenu/dzień uważa się za terapeutyczne i stosowane są w przypadku leczenia nowotworów.

W związku z tym, iż regularne spożywanie amarantusa wiąże się z wyższym spożyciem składników odżywczych, oraz w naturalny sposób oczyszcza nasz organizm z substancji toksycznych należy dążyć do tego by ziarno, mąka, płatki i/lub popping z amarantusa powszechnie stanowiły stały element prozdrowotnej diety.

Źródła:

  • K. H. Sabeena Fravin, R. Anandan, S. Hari senthil Kumar, K. S. Shiny, , T. V. Sankar, T. K. Thakappan, 2004, Efect of squalen on tissue defense system in isoproterenol induced myocardial infractionin rant. Pharmacological Research 50, 231-236,
  • Y. Aguilera , M . E. Dorado, F. A. Prada, J.J. Martinez, A. Quesada A, V. Ruiz-Gutierez, 2005, The protective role of squalen in alcohol damage in the chick embryo retuina, Expenmental Eye Research ,80,535-543
  • J. Rutkowska 2006 , Amarantus- roslina przyjazna człowiekowi , Przeglad piekarski i cukierniczy nr. 54
  • L. Alvarez-Jubetea, E. K. Arendtb, E. Gallagher, 2010, Nutritive value of pseudocereals and their increasing use as functional gluten – free ingredients, Trends in Food Sience and Technology , 21,106-113
  • P. Paśko , M. Bednarczyk , 2007, Szarłat-możliwości wykorzystywania w medycynie, Bromat.Chem.Toksykol 40,2,217-222
  • A. Cegielska , J. Kardialik 2007, Walory żywieniowe szarłatu, Przegląd zbożowo- młynarski , sierpień 2007
  • H. Piślewicz , 2006, Co nieco o skwalenie , przegląd piekarski i cukierniczy luty 2006